आज, ४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी विश्व कॅन्सर दिवस साजरा होत आहे. हा दिवस जगभरातील कॅन्सरबाबत जागृती निर्माण करण्यासाठी, प्रतिबंध, लवकर निदान आणि उपचारांसाठी एकत्र येण्याचा प्रयत्न करतो. युनियन फॉर इंटरनॅशनल कॅन्सर कंट्रोल (UICC) द्वारे आयोजित या मोहिमेची २०२५-२०२७ साठीची थीम आहे “United by Unique” – म्हणजे “एकजुट पण प्रत्येकाची गरज वेगळी”. या थीमचा मुख्य उद्देश कॅन्सर केअरमध्ये व्यक्तीला केंद्रस्थानी ठेवणे आहे. प्रत्येक रुग्णाची कथा, अनुभव, गरजा आणि जीवनशैली वेगळी असते. म्हणून उपचार फक्त आजारावर नाही, तर व्यक्तीच्या भावनिक, सामाजिक आणि कुटुंबीय गरजांवर आधारित असावेत. आम्ही सर्व एकजुट आहोत – रुग्ण, कुटुंब, डॉक्टर, समाज – पण प्रत्येकाची लढाई अनोखी आहे. जागतिक आकडेवारी आणि विदर्भातील संदर्भ २०२५ मध्ये जगभरात सुमारे २० दशलक्ष नवीन कॅन्सर रुग्ण आढळले आणि १० दशलक्षांहून अधिक मृत्यू झाले. २०५० पर्यंत हे प्रमाण ३० दशलक्षांपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. WHO च्या नवीन अभ्यासानुसार, ४०% कॅन्सर प्रकरणे प्रतिबंधित करता येतात – तंबाखू, मद्य, लठ्ठपणा, व्यायामाचा अभाव, प्रदूषण आणि काही संसर्गजन्य कारणांमुळे. भारतात आणि विशेषतः विदर्भात (नागपूर, अमरावती, चंद्रपूर इत्यादी) कॅन्सरचे प्रमाण वाढते आहे. जीवनशैलीजन्य कॅन्सर (फुप्फुस, तोंड, स्तन, गर्भाशय) जास्त दिसतात. तंबाखू-गुटखा, धूम्रपान आणि प्रदूषण हे प्रमुख कारणे आहेत. AIIMS नागपूर आणि इतर जिल्हा रुग्णालयांत लवकर स्क्रीनिंग आणि उपचार उपलब्ध आहेत, पण जागृतीची गरज आहे. मुख्य संदेश आणि कृती लवकर निदान: स्तन, गर्भाशय ग्रीवा, तोंड आणि कोलोरेक्टल कॅन्सरसाठी नियमित तपासणी करा. लवकर ओळखल्यास ९०% पेक्षा जास्त बरे होण्याची शक्यता. प्रतिबंध: धूम्रपान/तंबाखू सोडा, संतुलित आहार घ्या, व्यायाम करा, मद्य मर्यादित करा. लोककेंद्रित काळजी: रुग्णांना फक्त औषध नाही, तर मानसिक आधार, कुटुंब सहभाग आणि सामाजिक मदत हवी. जागतिक आवाहन: WHO नुसार, ३७% कॅन्सर प्रकरणे २०२२ मध्ये प्रतिबंधित कारणांमुळे झाली. हे टाळता येऊ शकते! विदर्भातील प्रत्येकाने आज एक छोटी कृती करूया – कुटुंबातील सदस्यांना स्क्रीनिंगसाठी प्रोत्साहन द्या, तंबाखू टाळण्याचे वचन द्या किंवा जागृती पोस्ट शेअर करा. #UnitedByUnique #WorldCancerDay2026 कॅन्सर फक्त आजार नाही, तर लढाई आहे – आणि आम्ही सर्व एकत्र लढू शकतो. निरोगी विदर्भ, निरोगी भारतासाठी आजपासून सुरुवात करूया! (स्रोत: UICC, WHO, IARC आणि इतर जागतिक अहवाल)